Selekcja ogierów

Ogier fryzyjski, aby mógł "legalnie" kryć klacze tej rasy musi uzyskać licencję. Jest to proces wieloetapowej i niezwykle ostrej selekcji, podczas której niewielki procent wszystkich ogierów (1-2%) otrzymuje przywilej krycia klaczy, na dodatek to jeszcze nie koniec ich zmagań...;-) W Polsce poza ogierami zarejestrowanymi w Księdze Głównej pozwolenie na krycie mogą otrzymać niektóre ogiery zarejestrowane w Księdze Źrebiąt (pod pewnymi warunkami).

Ogiery stb

ogiery_stb.jpg
Ogiery 2,5 letnie i starsze zapisane w Księdze Źrebiąt charakteryzujące się doskonałą budową i pochodzeniem mogą pretendować do wpisu do Księgi Głównej Ogierów wraz z uzyskaniem licencji na krycie. Jest to niewielka grupa ogierów wytypowana na przeglądzie przez sędziów do udziału w Centralnej Inspekcji.

Szczegółowe wytyczne wpisu ogierów do Księgi Głównej:

  • wzrost minimum 158 cm (ogiery 3 letnie), 160 cm (ogiery 4 letnie i starsze)
  • brak wad oraz odmian dyskwalifikujących
  • do czterech pokoleń wstecz nie może być koni zarejestrowanych w Księgach Dodatkowych
  • nie mogą występować przodkowie wpisani do Księgi Źrebiąt
  • do trzech pokoleń wstecz nie mogą występować białe przebarwienia na kończynach, również białe przebarwienia na kopytach i spodniej części kopyt nie są porządane
  • w linii żeńskiej w trzech pokoleniach wstecz musi występować minimum tytuł ster
  • w przypadku matek ogierów niedopuszczalne są jakiekolwiek wady w budowie kończyn oraz uzębienia
  • mile widziane są osiągnięcia sportowe matki i potomków po jej stronie, dobry charakter, przodkowie matki z tytułem preferent zwiększają prestiż ogiera.

Ogiery wytypowane do Centralnej Inspekcji muszą mieć przeprowadzoną ocenę nasienia, posiadać aktualne zdjęcia rtg wskazujące na dobry stan kończyn, muszą mieć także wykluczone posiadanie genu kasztanowatości i muszą być całkowicie kare. Młode ogiery muszą mieć przeprowadzone badanie DNA w celu potwierdzenia ich pochodzenia o ile takie badanie nie było przeprowadzone wcześniej.

Centralna Inspekcja odbywa się co roku (w styczniu) w Leeuwarden w Holandii; polega na ocenie eksterieru i ruchu koni (w ręku i luzem). W pierwszym dniu oceniana jest budowa oraz ruch luzem (konie biegają w specjalnej "klatce" zbudowanej na ringu do oceny- to jest tzw. II runda. Ogiery, które przejdą ten etap prezentowane są kolejnego dnia (ocena budowy oraz ruchu w ręku) gdzie odpadają kolejne- tzw. III runda. Te kilkanaście najlepszych kwalifikowanych jest do próby użytkowej. Muszą one przystąpić do niej jeszcze w tym samym roku. Odbywa się ona w wyznaczonym przez KFPS ośrodku (obecnie Ermelo, kiedyś Drachten- w Holandii). Trwa ona 70 dni i polega na ocenie budowy, ruchu, przydatności do użytkowania wierzchowego i zaprzęgowego; po ukończeniu testów wydawane są decyzje o wpisach do Księgi Głównej. Ogier dostaje prawo krycia na okres minimum czterech lat. Po tym okresie przeprowadzana jest ocena reprezentatywnej grupy jego potomstwa. Brane pod uwagę są wyniki potomstwa osiągnięte na zawodach oraz podczas testów użytkowych (porównuje się je z wynikami potomstwa innych ogierów), ocena roczniaków i dwulatków oraz procent potomstwa z tytułami. Na tej podstawie ogier kwalifikowany jest do rozrodu na stałe, bądź usuwany z hodowli. Ocena potomstwa powinna być ukończona pod koniec piątego lub szóstego sezonu rozpłodowego, może być ewentualnie przedłużona gdy brak dostatecznej ilości potomstwa do oceny.

Wyselekcjonowane ogiery mają obowiązek od roku następującego po Centralnej Inspekcji do momentu przedstawienia ich pierwszych potomków męskich do Przeglądu wziąć udział w przynajmniej jednej dyscyplinie oficjalnych zawodów, cztery razy w ciągu roku.
Ponadto ogier, który posiada licencję podlega corocznej obowiązkowej ocenie.

Ogiery vb

W krajach, gdzie nie ma ogierów stb oraz dostępność nasienia jest ograniczona KFPS może wydać zgodę na używanie do rozpłodu ogierów zarejestrowanych w Księdze Źrebiąt (Veulenboek), posiadających tytuł ster oraz spełniających określone kryteria.

Potomstwo takich ogierów będzie mogło być wpisane do Księgi Dodatkowej I (BBI).
Ogier, aby mieć prawo ubiegać się o pozwolenie na krycie w danym kraju musi być jednym z najlepszych ogierów vb ster, powinien być zakwalifikowany do drugiej rundy podczas Centralnej Inspekcji, mieć pozytywne wyniki testów nasienia, rtg oraz nie być nosicielem genu kasztanowatości.

Aby ubiegać się o pozwolenie na krycie dla takiego ogiera osoba reprezentująca związek hodowców koni fryzyjskich kraju, gdzie ogier stacjonuje i zamierza kryć powininna zwrócić się do KFPS z prośbą o wydanie takiego pozwolenia przedstawiając wszystkie dostępne informacje na temat ogiera. Właściciel konia musi być członkiem FPS lub organizacji rozpoznawanej przez FPS.

Po otrzymaniu pisemnej prośby zostanie ona rozważona i hodowca zostanie powiadomiony o decyzji na piśmie.

Pozwolenie na krycie jest wydawane na JEDEN sezon, dla określonej liczby klaczy, tylko w obrębie kraju gdzie ogier stacjonuje. Może ono zostać przedłużone.

Właściciel ogiera jest zobowiązany do prowadzenia szczegółowej dokumentacji hodowlanej i zdawania raportów do KFPS.

Ogiery vb dopuszczane są do rozrodu na specjalnych zasadach, należy wziąć pod rozwagę iż mogą (ale nie muszą!) dawać słabsze potomstwo, rejestrowane w Księdze Pomocniczej. Ciężko jest też ocenić wartość takiego ogiera dla hodowli gdyż nie są one szczegółowo oceniane na podstawie potomstwa, jeśli chcielibyśmy opierać się na diagramie wartości hodowlanej ogiera oraz statystykach potomstwa musimy zdecydować się na inseminację nasieniem ogiera stb. W dobie rozwijającego się transportu i techniki nie jest już dużym problemem sprowadzenie nasienia (świerzego a nawet mrożonego) z innego kraju.


Źródło: The Rules and Regulations of Royal Association „Het Friesh Paarden- Stamboek", Instructions for issuing breeding permits for foal book stallions

© Copyright by Izabela Grzonka