Księgi Stadne dla koni fryzyjskich

Księgi Stadne dla koni fryzyjskich oraz wszelakie regulacje obowiązujące hodowlę koni rasy fryzyjskiej są zupełnie inne niż dla naszych ras rodzimych, jak również są bardziej skomplikowane. Nie ma odrębnej Księgi Stadnej dla fryzów w Polsce, podlegamy pod rejestrację przez FPS- holenderską organizacją sprawującą patronat nad hodowlą koni fryzyjskich.

Hodowla koni fryzyjskich prowadzona jest w czystości rasy, księga stadna dla tych koni (KFPS) została założona w Holandii w 1879 r. Jest to tzw. księga- matka, podzielona jest na działy, kategorie i rejestry. Księga Stadna jest zamknięta- wpisać można do niej tylko potomstwo rodziców wpisanych do Ksiąg, wobec tego w użyciu jest tylko jeden dział (główny). W jego obrębie wyróżnia się kategorie tj. Księga Główna, Księga D (córka), Księgi Pomocnicze I i II. Konie w poszczególnych kategoriach podzielone są ze względu na jakość jaką prezentują względem celu hodowlanego.


W wielu krajach istnieją stowarzyszenia i związki hodowców koni fryzyjskich rozpoznawane przez FPS. Mają one możliwość niezależnej rejestracji koni, własnego programu hodowlanego, wydawania własnych dokumentów. Ze wszystkich stowarzyszonych związków niemiecki FPZV jako jedyny to tej pory rządzi się własnymi regułami. Wedle porozumienia FPS i FPZV została utworzona Księga D przeznaczona dla koni po ogierach FPZV, które otrzymały pozwolenie FPS'u na krycie.

Kategorie:

  • Księga Główna- Stamboek- przeznaczona dla koni po ogierach stb, dokumenty w kolorze zielonym
ksiega_glowna.jpg
  • Księga D (córka)- KFPS D- przeznaczona dla koni po ogierach FPZV mających pozwolenie FPS na krycie, dokument w kolorze szarym
ksiega_corka.jpg
  • Księga Dodatkowa I- Bijboek I- dla koni po ogierach vb ster z pozwoleniem na krycie, dokument w kolorze brązowym
ksiega_dodatkowa_i.jpg
  • Księga Dodatkowa II- Bijboek II- dla koni po ogierach bez licencji, dokument w kolorze niebieskim
ksiega_dodatkowa_ii.jpg

Rejestry:

  • Voorlopig veulenregister (vvr)- dla źrebiąt o nieustalonym pochodzeniu, nie otrzymują rodowodu, ich potomstwo nie ma prawa wpisu do ksiąg.
  • Veulenboek (vb)- księga źrebiąt o ustalonym pochodzeniu; również dla koni dorosłych, nie spełniających kryteriów (zobacz wady dyskwalifikujące); pozostają w niej ogiery, które nie otrzymały prawa wpisu do Księgi Głównej Ogierów i licencji na krycie. Szczególnym przypadkiem są też ogiery vb ster z tymczasowym pozwoleniem na krycie.
  • Stamboek merries (stb)- księga klaczy 3 letnich i starszych
  • Stamboek ruinen (rb)- księga wałachów 3 letnich i starszych
  • Stamboek hengsten (stb)- księga ogierów uznanych na terenie Holandii (prowadzona tylko w obrębie Księgi Głównej!)

Ponadto w obrębie rejestrów występuje podział ze względu na otrzymane tytuły takie jak: Ster (klacze, ogiery, wałachy), Crown (klacze), Model (klacze), Sport (klacze, ogiery, wałachy), Preferent (klacze, ogiery), Prestatie Muter (klacze). Zasady przyznawania tytułów w artykule Premie i tytuły.

Czasem patrząc w rodowód niektórych koni możemy spotkać wśród jego przodków klacze Hb. Takie oznaczenie stosowane było w obrębie Księgi Pomocniczej. Została ona utworzona aby pomóc w założeniu ksiąg stadnych, wpisywane były do niej klacze posiadające palenia fryzyjskie (F lub FS) oraz posiadające typowo fryzyjskie cechy, ale o nieustalonym pochodzeniu. Są one zarazem założycielkami nowych linii żeńskich. Księga ta nie funkcjonuje od czasu kiedy konie fryzyjskie były tatuowane (~1970r.), wówczas stało się możliwe prześledzenie pochodzenia klaczy.

Główne wady dyskwalifikujące

Konie posiadające jedną z nich nie mogą byś wpisane do Ksiąg (nie dotyczy to kategorii veulenboek; nieco inne wytyczne obowiązują także ogiery stb).
  • wady w budowie kończyn (np. szpat, trwały przykurcz kończyn tylnych, zesztywnienie stawów)
  • trwałe kulawizny
  • odmiany i białe kępki włosów w niedozwolonych miejscach
  • zbyt mały wzrost (poniżej 150 cm)
  • niektóre wady dziedziczne (klacze powinny być używane do rozrodu)
 
Zestawienie możliwości wpisu potomstwa do poszczególnych rejestrów ze względu na pochodzenie rodziców
ksigi_stadne_zestawienie.jpg

 

Źródło: The Rules and Regulations of Royal Association „Het Friesh Paarden- Stamboek" & Studbook Information

© Copyright by Izabela Grzonka